Jacques Anquetil (1934 – 1987) was de grootste renner uit z’n tijd. De knappe Fransman, met z’n gekamde blonde kapsel en filmster-looks, was dé renner die in de jaren ’60 op de fietsposters stond. Het was tevens de eerste renner ooit die de Tour de France vijf keer won (tussen 1957 en 1964). In 1963 won hij de Vuelta à España, en in 1964 won hij de Giro d’Italia voor de tweede keer. Tijdrijden was z’n specialiteit, waarmee hij de bijnaam ‘Monsieur Chrono’ verdiende.

Familiebanden

Jacques Anquetil Puy de Dôme

Anquetil (links) en Poulidor schouder aan schouder op de Puy de Dôme, 1964

Anquetil streed hard met z’n directe rivaal Raymond Poulidor tijdens z’n laatste Tour-overwinning in 1964. Bovenstaande foto toont de twee concurrenten schouder aan schouder tijdens de beklimming van Puy de Dôme. Een legendarisch moment uit de geschiedenis van de Tour. Leuk feitje: Raymond Poulidor is de grootvader van de huidige sensatie uit het veldrijden, Mathieu van der Poel.

Loyaal naar z’n oude club

Als 17-jarige metaalbewerker werd Jacques lid van de lokale fietsclub AC Sottevillais in de buurt van Rouen, Normandië. Hij bleef z’n leven lang lid. Om hem na z’n overlijden te eren, plaatsten clubgenoten een permanent eerbetoon op z’n graf in Quinxampoix.

Jacques Anquetil GP de Nations

Anquetil won de Grand Prix de Nations tijdrit negen keer gedurende z’n carrière. Toentertijd werd er nog geen gebruik gemaakt van speciale tijdritfietsen.

Werelduurrecord

In 1956 verbeterde Anquetil het werelduurrecord met een recordafstand van 46.159 kilometer. Daarmee werd het vorige record, van de Italiaan Fausto Coppi, verpletterd. Het resultaat van Jacques Anquetil is echter nooit officieel goedgekeurd, nadat hij weigerde om ter plekke in een tentje van de dopingcontrole te plassen. Hij wilde het plasje in het hotel inleveren. De jury keurde het voorstel af, en schrapte het kersverse wereldrecord. Z’n manager beweerde dat Anquetil de dopingtest niet probeerde te ontlopen, maar dat hij de omstandigheden onwaardig vond voor een renner van zijn status. Hij was een groot renner, en dopingcontroles waren toentertijd vrij nieuw.

Het huidige werelduurrecord staat op de naam van Bradley Wiggins, welke een afstand van 54,526 kilometer aflegde.

Concurrent wordt manager

Anquetil stond bekend als een heethoofd met een sterke wil, waardoor hij als geen ander kon afzien. Z’n personaliteit matchte met voormalig rivaal Raphaël Géminiani, welke tijdens z’n vier Tour de France- en twee Giro-overwinningen managede. Anquetil stond onder het bredere publiek ook wel bekend als ‘afzijdig’ en ‘koud’. “De waarheid is dat Jacques een monsterlijke dapperheid bezat. In de bergen zag hij af alsof z’n leven er vanaf hing. Hij was geen klimmer, maar met bluffen en lef versloeg hij de concurrenten.”

Parijs Roubaix Jacques Anquetil

Hij won niet altijd. In de eendaagse klassiekers was z’n succes beperkt. Hier (foto rechts) wacht hij op een nieuw wiel tijdens Parijs-Roubaix in 1958.

Ster in de sterren

De ruimte en sterren waren een fascinatie van Jacques Anquetil. Hij had dan ook de eer om de Russische astronaut Yuri Gagarin te ontmoeten. Jacques was behoorlijk intelligent en volgens een Britse journalist “het dichtst bij een ware intellectueel dat de fietswereld ooit heeft gekend.”

Meer familiebanden

Anquetil’s familieleven was behoorlijk ingewikkeld, en een beetje apart. Jacques trouwde Janine Boeda in 1958. Zij was daarvoor getrouwd met zijn dokter, waarmee ze twee kinderen had: Annie en Alain. Omdat het Jacques en Janine niet lukte om samen kinderen te krijgen, overtuigde Janine haar dochter om een kind van Jacques ter wereld te brengen. Annie baarde het kind  Sophie, maar vertrok later wegens jaloezie naar haar moeder. Toen Alain en zijn vrouw Dominique bij Jacques en Janine kwamen wonen, kreeg Jacques een affaire met Dominique. Ook dat resulteerde in een kind (Christophe). Vlak na de geboorte van Christophe overleed Jacques Anquetil op 53-jarige leeftijd aan darmkanker.

Jacques Anquetil, meester van de stijl

Naast de meest succesvolle rijder uit z’n tijd, werd hij ook gezien als meest stijlvolle renner uit de periode. Het was prachtig om te zien hoe z’n krachtige optreden er bijna moeiteloos uitzag, volgens ooggetuigen. Z’n superioriteit werd echter niet altijd gewaardeerd bij de Franse fans. Tijdens z’n 4e Tour de France-overwinning werd hij uitgefloten door het publiek. Een ervaring waar hij met Chris Froome over zou kunnen spreken, als hij nog had geleefd.